·
W słoneczny dzień kamera podpowiada bardzo krótki czas migawki, a reguła 180° wymaga długiego. Filtr ND rozwiązuje ten konflikt: przyciemnia obraz, nie ruszając przysłony ani ISO, więc głębia ostrości i szum zostają takie, jak zaplanowałeś.

Czy ten kalkulator był pomocny?
klatki i kąt migawki
czas przy właściwej ekspozycji
w stopniach ekspozycji
najbliższy z katalogu
docelowy czas = kąt migawki ÷ (360° × liczba klatek)brakujące stopnie = log₂(czas docelowy ÷ czas zmierzony)krotność przyciemnienia = 2 ^ liczba stopnigęstość optyczna = liczba stopni × 0,3Przykład obliczenia
25 klatek, kąt 180°, kamera przy właściwej ekspozycji pokazuje 1/500 s.
Niczym — to dwa zapisy tej samej gęstości. Numer po ND oznacza krotność przyciemnienia (ND8 to osiem razy mniej światła), a wartość dziesiętna to gęstość optyczna. Trzy stopnie to jednocześnie ND8 i ND 0,9.
Dobry filtr neutralny nie powinien, ale tańsze modele potrafią dawać zafarb — najczęściej zielony lub magentowy, i tym silniejszy, im mocniejsze przyciemnienie. Przy filtrach powyżej sześciu stopni warto zrobić balans bieli już z założonym filtrem.
Zmienny jest wygodny w terenie, bo jedno pokrętło zastępuje zestaw szkieł, ale przy skrajnych ustawieniach potrafi dawać ciemny krzyż na obrazie. Filtry stałe są przewidywalniejsze optycznie.
Możesz, ale zmienisz wtedy głębię ostrości, a przy mocnym przymknięciu wejdziesz w dyfrakcję, która zmiękcza cały kadr. Filtr ND jest jedynym narzędziem, które zmienia wyłącznie ilość światła.
Bo zależy od zastanego światła. Chmura zasłaniająca słońce potrafi zmienić potrzebną gęstość o dwa–trzy stopnie, dlatego filtr dobiera się do warunków w danej chwili, a nie raz na całe zdjęcia.
Filtr ND dobiera się jako różnicę między czasem migawki wymuszonym przez regułę 180° a czasem, który przy danym świetle wskazuje kamera. Kalkulator wyraża tę różnicę w stopniach ekspozycji, przelicza ją na krotność przyciemnienia i gęstość optyczną, a następnie wskazuje najbliższy filtr z katalogu handlowego. Wynik pozostaje szacunkiem dla konkretnych warunków oświetleniowych — przy zmianie pogody należy go przeliczyć ponownie.